برای من جزئی تر و پیچیده تر شدن شکایت های افراد یک جامعه، نشانه ی خوبی از پیشرفت آن جامعه است. منظورم از "پیشرفت" در اینجا استفاده ازنهادهای حقوقی مدرن است، به جای روشهای بدوی مثل ورود شخصی به ماجرا و درگیری متقابل، استخدام شر خر(!)، میانجی گری بزرگان قبیله و همینطور پذیرفتن موضع ضعف و گذشتن از حقوق است. کیفیت شکایت ها برای من مهم است؛ هم از این جهت که نشان میدهد افراد جامعه چه قدر حقوق خودشان را می شناسند و از قانون در استیفای آن بهره ی میبرند؛ و هم از آن رو که به من میگوید نظام حقوقی آن جامعه چه قدر ظرفیت دارد و شهروندانش چه قدر به آن امیدوارند. دیدن این نشانه در عملکرد زنان من را دو برابر بیشتر خوشحال میکند. به خصوص که این شکایت –تلویحاٌ با مستقیماً- به امری جنسی برگردد. مثلاً افزایش شکایت از تجاوز یک اتفاق خوبست، و افزایش شکایت از آزار جنسی توسط شوهر یک پیشامد عالی. اما اخیراً موردی دیده ام که حسابی مرا سر کیف آورده و مایلم اینجا بنویسمش. (شخصاً شاهد این ماجرا نبوده ام، اما سعی کرده ام از نقل کننده اش جزئیات بیشتری بخواهم و او را مجبور کنم روایت صادقانه ای داشته باشد! )   :

در ساختمانی چند منظوره یک کارگاه خیاطی دایر است. چند شرکت در آن دفتر دارند و واحد هایی هم مسکونی اند. طبعا پشت بام مورد استفاده ی عموم ساکنین و شاغلین است. خانم میانسالی که در یکی از این طبقات ساکن است، اخیراً شکایت کرده که لباس زیرهای مارک دارش برای بار چندم از پشت بام دزدیده شده است، و یکی از کارگران کارگاه خیاطی را متهم میکند. در تنظیم شکایت خودش خیلی دقیق رنگ و مارک لباس هایش را شرح میدهد و برای تفهیم بهتر به مأمورد کلانتری، سعی میکند با دستش فرم آنها را در هوا ترسیم میکند. در مرحله ی بعدی و برای جمع کردن استشهاد به سراغ تمام شاغلین و ساکنین ساختمان میرود و از آنها میخواهد اگر لباسهایی با آن مشخصات را تا به حال روی پشت بام دیده اند، تصدیق کنند که او آن لباسها را داشته است؛ و بگویند که به جز آن کارگر کارگاه و یک همسایه ی مورد اعتماد، دیگران به ندرت به پشت بام رفت و آمد دارند؛ و این را که آنها شاهد بوده اند چند روز پیش، کارگر مذکور بلافاصله بعد از او و بعد از آویختن لباسها، به آنجا رفته و وقتی که مشغول برداشتن لباسها بوده او مچش را گرفته و همسایه ها را صدا کرده است.

نمیدانم شکایت این زن به کجا رسیده است. امکانش هم نیست که بفهمم. اما این را میدانم که هر ست  لباس زیر مارک دار قیمتش بین 25 تا 100 هزار تومان ست؛ و خوشحالم شرمی احمقانه –مثل شرم از حرف زدن درباره ی "لباس زیر"-، مانع تلاش زنی برای جبران خسارتش نشده است.